۲۳ نکته حیاتی برای پیشگیری از حوادث مرگبار هنگام استفاده از وسایل گازسوز

 استفاده از وسایل گازسوز آدابی دارد که نادیده گرفتن‌شان ممکن است به قیمت جان انسان تمام شود. در اینجا با نکاتی آموزشی درباره استفاده ایمن از وسایل گازسوز آشنا می‌شویم.

در به کارگیری وسایل گازسوز، اعم از بخاری، آبگرمکن و ... رعایت نکات زیر به حفظ ایمنی شما کمک می‌کند:

1- برای حفظ ایمنی خود و اعضای خانواده برای نصب وسایل گازسوز از کارشناسان فنی استفاده کنید.

2- هر سال قبل از استفاده از بخاری، از باز بودن مسیر دودکش مطمئن شوید.

3- از نصب آب‌گرم‌کن و بخاری گازی در مکان‌هایی که در آن هوا جریان ندارد، خودداری کنید.

4- از دوکش‌های آجری به دلیل داشتن درز و احتمال نشت گاز مونواکسید کربن استفاده نکنید.

5- از لوله‌های آکاردئونی برای وسایل گرمایشی استفاده نکنید.

6- از نصب هرگونه وسایل گرمایشی گازی، نفتی، برقی و آب‌گرم‌کن (حتی با وجود دودکش) در حمام خودداری کنید.

7- روی دودکش‌ها در پشت‌بام کلاهک استاندارد H نصب کنید.

8- قبل از نصب و روشن کردن بخاری، مکش مناسب دودکش‌ها را با قرار دادن شعله آتش (شعله کبریت یا شمع) روبه‌روی لوله دودکش بررسی کنید. در صورتی‌که دودکش بخاری درست‌ کار کند، باید شعله آتش را به سمت خود بکشاند، در غیر این صورت قبل از استفاده و روشن کردن بخاری، راه دودکش را باز کنید.‌

9- به یاد داشته باشید سرد بودن لوله بخاری در داخل ساختمان پس از روشن کردن بخاری، نشانه تخلیه نشدن محصولات ناشی از سوختن، مانند گاز مونواکسید کربن، است و افراد حاضر در محل، در معرض خطر گازگرفتگی قرار دارند. لازم است فوراً علت بررسی و رفع شود.

10- در صورت امکان از سیستم‌های آشکارساز و هشداردهنده نشت گاز مونواکسید کربن که دارای «تأییدیه یا نشان استاندارد» هستند، استفاده کنید.

11- در فصل سرما از پوشاندن تمام درزهای در، پنجره‌ها و دریچه‌های تأمین هوای تازه، به بهانه گرم‌ترشدن خانه خودداری کنید و هرگاه در زمان روشن‌بودن و استفاده از وسایل گازسوز (بخاری، آب‌گرم‌کن، شومینه، پکیج، اجاق‌گاز و حتی موتورخانه مرکزی) احساس سنگینی هوا و سردرد و سرگیجه کردید، سریع در یا پنجره‌ها را باز کنید، از محیط خارج شوید و در صورت لزوم با اورژانس تماس بگیرید. پس از تعویض هوا، وسایل گازسوز و سیستم گاز منزل را بررسی کنید.

12- به یاد داشته باشید دریچه‌های کولر منبع تأمین هوا هنگام استفاده از بخاری نیستند، لذا آنها را ببندید. این دریچه‌ها به علت قطر و ارتفاع بالاتر نسبت به دودکش‌های ناایمن، مکش قوی دارند و چنانچه منافذ ورود هوا به خانه بسته باشد، می‌تواند عملکرد دودکش‌ها را مختل کند و باعث «پدیده مرگبار مکش معکوس دودکش‌ها» و سرد ماندن لوله بخاری شود.

13- برای اطمینان از باز بودن راه دودکش وسیله گازسوز می‌توانید وزنه‌ای نسبتا سنگین با حجم کوچک را به یک طناب (با نخ مناسب) بلند وصل و از دهانه خروجی ‌دودکش واقع در پشت‌بام آن را به طبقات پایین هدایت کنید. در صورت مشاهده وزنه در داخل دودکش آپارتمان، راه آن باز است ‌و در غیر این صورت فوراً قبل از استفاده و روشن کردن وسیله گازسوز راه دودکش را باز کنید.‌

14- قبل از روشن‌کردن و استفاده از وسایل گازسوز با کف صابون از نبود نشتی گاز در اتصالات و محل بست‌ها مطمئن شوید و به‌هیچ‌وجه از کبریت یا شعله دیگری برای این منظور استفاده نکنید.‌

15- هر وسیله گازسوز در منزل باید دارای یک دودکش استاندارد و مجزا و مجهز به کلاهک باشد. همواره محل اتصال دودکش به وسایل گازسوز را بررسی کنید و از استحکام و ثبات آنها مطمئن شوید.

16- از شلنگ گاز استاندارد برای وسایل گازسوز استفاده ‌کنید که داری طول استاندارد باشد. شلنگ نباید خیلی بلند یا کوتاه باشد. حداکثر طول شلنگ گاز برای وسایل گازسوز ۱۲۰ سانتی‌متر است.

17- وسایل گازسوز را در مسیر کوران هوا و جریان باد قرار ندهید.

18- هنگام روشن‌کردن وسیله گازسوز ابتدا کبریت را روشن و سپس شیر گاز را باز کنید.

19- از قرار دادن انتهای لوله بخاری در ظرف آب خودداری کنید. این عمل موجب خارج نشدن دود و گازهای سمی می‌شود و مرگ‌آفرین خواهد بود. لوله دودکش باید به‌طور کامل به خارج از خانه و در هوای آزاد هدایت شود تا دود حاصل از احتراق وسیله گازسوز به‌کلی از محل دور شود.

20- به‌هیچ‌عنوان خروجی دودکش در کنار کولر یا زیر پنجره نباشد، چراکه گازهای سمی وارد فضای خانه می‌شود.

21- از دستگاه‌های گازسوزی که نیاز به دودکش ندارند، استفاده نکنید.

22- دستگاه‌های گازسوزی که نیاز به دودکش ندارند، صرفا مخصوص اماکن عمومی هستند که تردد در آن اماکن صورت می‌گیرد. این دستگاه‌ها باید در محلی نصب شوند که امکان تهویه به‌صورت طبیعی یا مکانیکی وجود داشته باشد.

23- پس از جمع‌آوری وسایل گازسوز علاوه بر اطمینان از بسته‌بودن شیرهای گاز خروجی، حتما شیرها را با درپوش مسدود کنید.