آیا زلزله امروز می‌تواند پیش‌لرزه باشد؟/ تحلیل مهدی زارع از گسل مشا

استاد پژوهشگاه زلزله‌شناسی درباره زلزله صبح امروز تهران می‌گوید: «روابط تجربی می‌گویند احتمال این‌که این یک پیش‌لرزه برای M≥۶ (زلزله ۶ ریشتری و یا بیشتر)در چند روز آینده باشد، بسیار کم است؛ تقریباً ۰٫۰۲ تا ۰٫۰۵ برای زلزله با بزرگای بیش از ۵ در ۳ روز آینده و برای بزرگای ۶ از این حد هم کمتر و حدود ۰٫۰۱ است.»

به گزارش خبرآنلاین، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳/۳ ریشتر ساعت ۹:۵۲ صبح امروز حوالی ارجمند در شمال‌شرق استان تهران رخ داد. بنا بر اعلام مرکز لرزه‌نگاری، این زلزله در عمق ۷ کیلومتری زمین به ثبت رسیده است. این زمین لرزه در پردیس و برخی مناطق دیگر شمال شرق تهران احساس شد.

مهدی زارع، استاد پژوهشگاه زلزله‌شناسی، دربارهٔ زمین‌لرزه امروز تهران توضیح داد: «زمین‌لرزه ۹:۵۲ ارجمند در شمال فیروزکوه با بزرگای ۳٫۳ در منتهی‌الیه شرقی استان تهران رخ داد. این رخداد حدود ۱۴۰ کیلومتری غرب تهران و بر روی قطعهٔ شرقی گسل مشا رخ داده است.»

به گفتهٔ او، مهم‌ترین زمین‌لرزه روی این قطعهٔ گسله در ساعت ۴:۵۷ بامداد ۳۰ دی‌ماه ۱۳۶۸ رخ داده است؛ «زلزله‌ای با بزرگای ۵٫۹ در ارجمند، در شمال فیروزکوه که کل منطقهٔ البرز مرکزی و شرقی را کمابیش به لرزه درآورد.»

زارع با اشاره به تجربهٔ شخصی خود از این رخداد می‌گوید: «هنگام این زمین‌لرزه، در پایان نیمسال هفتم دورهٔ کارشناسی زمین‌شناسی در دوره امتحانات پایان‌ترم مشغول مطالعه درس‌ها بودم و به‌خوبی این زمین‌لرزه را در منزل (طبقه دوم در منطقه نارمک تهران، در ۱۳۰ کیلومتری کانون زلزله) حس کردم.»

او تأکید می‌کند: «این زلزله که در زمان خود بدان چندان پرداخته نشد، نمایانگر رخدادهایی مهم و شدید در آینده میانه البرز نیز هست.» به گفته این استاد پژوهشگاه زلزله‌شناسی، «گسلش زمین‌لرزه‌ای به‌صورت امتدادلغز چپ‌گرد و در راستای شرقی-غربی دچار گسیختگی شد و جنبایی گسل ارجمند در ۳۰ دی‌ماه ۱۳۶۸ حدود ده کیلومتری شمال بخش انتهایی گسل مشا رخ داد.»

زارع در ادامه با اشاره به ویژگی‌های ساختاری منطقه می‌گوید: «راستای شرقی-غربی گسل ارجمند، یادآور راستایی مشابه در گسل شمال تهران، بخش شرقی گسل مشا و البته گسل‌های مهم دیگر شرقی-غربی البرز مرکزی مانند گسل بلده، گسل کندوان، گسل بایجان و گسل لار است.»

او در پاسخ به این پرسش که آیا وقوع زلزلهٔ بعدی با بزرگای ۶٫۰ یا بزرگ‌تر از آن در این بخش از گسل مشا - قطعهٔ شرقی - ممکن است، توضیح می‌دهد: «برای گسل مشخص مشا، اگر زلزلهٔ M5.9 در سال ۱۳۶۸ بزرگ‌ترین رویداد اخیر باشد، شاید بیشینهٔ بزرگا روی این گسل حدود M6.2-6.5 باشد. ۳۵ سال از سال ۱۳۶۸ می‌تواند کسری از میانگین بازه بازگشت برای M~6 باشد.»

با این حال، این استاد پژوهشگاه زلزله‌شناسی خاطرنشان می‌کند: «البته برای یک M3.3، روابط تجربی می‌گویند احتمال این‌که این یک پیش‌لرزه برای M≥۶ (زلزله ۶ ریشتری و یا بیشتر)در چند روز آینده باشد، بسیار کم است؛ تقریباً ۰٫۰۲ تا ۰٫۰۵ برای زلزله با بزرگای بیش از ۵ در ۳ روز آینده و برای بزرگای ۶ از این حد هم کمتر و حدود ۰٫۰۱ است.»