برای اثبات تجاوز جنسی چه کنیم

جنایی : تجاوز جنسی از نظر قانون مجازات اسلامی در ایران هر نوع عمل دخول و تجاوز به زن، دختر ، پسر، کودک یا مرد بدون رضایت او تجاوز محسوب شده و مشمول جرم است.

در قوانین ایران آزار یا تعرض جنسی تعریف دقیقی نشده و خشونت جنسی به تجاوز جنسی محدود شده که اثبات آن نیز دشوار است. وفق ماده ۲۲۴ قانون مجازات اسلامی، مجازات تجاوز به عنف اعدام است. متجاوزان معمولا فقط بر اساس شهادت گواهان محکوم نمی‌شوند؛ بنابراین باید مدارک تأییدکننده از دیگران و پزشکی قانونی کسب شود.

مدارک مربوط به اثبات دخول، هویت تجاوز‌کننده و این واقعیت که نزدیکی بدون رضایت زن رخ داده است، باید فراهم شود. واژه آزار جنسی (Sexual Harassment) یا ایذای جنسی، محدوده وسیعی از رفتارها، مزاحمت‌های خیابانی تا سوء‌استفاده جنسی و تجاوز جنسی را دربر می‌گیرد.

آزار جنسی عملی است با ماهیت جنسی که در آن فرد یا افرادی با تعرض به شخصیت یک فرد، از طریق ارعاب، بهره‌گیری ناخواسته یا اجبار خواستار دریافت التفات جنسی یا تحقیر جنسیتی با توسل به آزار کلامی می‌شوند.

در قوانین قضائی اکثریت مطلق کشور‌های جهان، آزار جنسی عملی «غیرقانونی» و «مجرمانه» شناخته می‌شود. تجاوز جنسی به معنی انجام نزدیکی جنسی با فرد، بدون رضایت اوست. تجاوز جنسی فقط یک حمله فیزیکی و جنسی نیست، بلکه آسیب عمیق روحی و روانی نیز به همراه دارد.

این خشونت، هرچند همیشه قتل را به همراه نداشته باشد، عموما تهدید به قتل را به همراه دارد. به شخصی که این عمل را مرتکب می‌شود، تجاوزگر یا متجاوز می‌گویند. تجاوز نوعی خشونت جنسی است که معمولا شامل آمیزش جنسی می‌شود و توسط فرد یا افرادی برخلاف رضایت شخص انجام می‌شود.

این عمل می‌تواند با اجبار فیزیکی، تهدید، سوءاستفاده از مسئولیت یا با فردی که ناتوان یا زیر سن قانونی است، رخ دهد. کسی که عمل تجاوز را انجام می‌دهد، تحت عنوان متجاوز شناخته می‌شود.

تجاوز جنسی در قانون یعنی چه

الف- آزار جنسی با رضایت واقعی: در صورتی که رابطه جنسی بدون اکراه و اجبار صورت گیرد یا به عبارت دیگر با رضایت طرفین انجام شود، فرد مشمول مجازات کیفری نخواهد شد، مگر آنکه آسیب‌ها یا خسارات مادی یا معنوی مختلفی در این رابطه شکل گرفته باشد که از‌جمله آن‌ها می‌توان به بارداری ناخواسته، بروز انواع بیماری‌ها و خدشه‌دارشدن حیثیت اشاره کرد.

ب- آزار جنسی بدون رضایت: این نوع از آزار جنسی با نارضایتی کامل قربانی همراه است. تجاوز به‌عنف مصداقی کامل از آزار جنسی بدون رضایت است که عموما با آسیب بدنی، روحی و روانی قربانی همراه است. در این مورد، متجاوز با اجبار دست به چنین اقدام ناپسندی زده و قربانی را مجبور به چنین عملی می‌کند. تجاوز در زمان بستن دست و پا یا در زمان بی‌هوشی و اغما ازجمله نمونه‌های آزار جنسی بدون رضایت به شمار می‌رود.

ج- آزار جنسی با حکم نارضایتی: شرایطی را تصور کنید که در آن مادری به دلیل محافظت از فرزندان خود ناگزیر تن به رابطه جنسی می‌دهد. در این شرایط نیز اگرچه این عمل با رضایت فرد قربانی صورت گرفته است، اما از آنجایی که با اکراه همراه بوده است نوعی آزار جنسی محسوب می‌شود.

به عبارت دیگر، او به منظور دفاع از فرزندان خود و برای جلوگیری از وقوع خسارتی بزرگ‌تر تن به برقراری رابطه جنسی داده است که اگرچه با اجبار همراه نبوده است، اما یکی از مصادیق آزار جنسی به شمار می‌رود.

در مواردی نیز دیده شده است فردی، به عنوان مثال برای معاینه پزشکی به دکتر مراجعه کرده است، اما هنگام معاینات، پزشک مورد نظر پا را فراتر گذاشته و دست به اقداماتی می‌زند که از معاینه فراتر است. چنین رفتاری را نیز می‌توان نمونه دیگری از اذیت جنسی با حکم نارضایتی دانست.

تجاوز جنسی چطور ثابت می شود

قانون مجازات اسلامی برای اثبات زنا، به اقرار، شهادت و علم قاضی اشاره کرده است. هرچند این ادله برای اثبات همه دعاوی حقوقی و جزایی عمومیت دارد و به جرائم خاص مانند تجاوز جنسی اختصاص ندارد.

در بحث تجاوز جنسی اقرار متهم علیه خود امری بعید است مگر اینکه اقرار از راه‌های قانونی و مشروع کسب نشده باشد که در آن صورت نیز ارزش اثباتی ندارد؛ بنابراین تنها امکانی که برای بزه‌دیده باقی می‌ماند استفاده از علم قاضی است. در میان این ادله نقش علم قاضی بسیار مهم است.

قضات می‌توانند با درنظرگرفتن جنبه خصوصی این جرم تلاش خود را برای کشف حقیقت به کار گیرند یا در جهت استفاده بهینه از سایر ادله به آن استناد کنند. علم قاضی از شیوه‌های مختلفی می‌تواند تحصیل شود؛ گزارش اولیه پلیس، نظریه پزشکی قانونی، اظهارات متهم در جلسات متفاوت، روابط قبلی میان متهم و قربانی و… می‌تواند از مواردی باشد که به حصول علم قاضی کمک می‌کند.

مجازات تجاوز جنسی در قانون چیست

مطابق بند ت ماده ۲۲۴ قانون مجازات اسلامی وجود عنف در تجاوز جنسی، یکی از مواردی است که منجر به تشدید کیفر زنا تا حد اعدام می‌شود. در واقع هرگاه یکی از طرفین راضی به برقراری رابطه جنسی نبوده و دیگری وی را وادار به ارتکاب این عمل کند، این ویژگی برای شخص مکره از کیفیات مشدده محسوب می‌شود.

از این رو تجاوز جنسی (تجاوز به‌عنف) در فقه و به تبع آن در قوانین کیفری ایران با تشدید مجازات همراه شده است. در واقع این عدم رضایت قربانی است که آمیزش جنسی را به تجاوز جنسی تبدیل می‌کند.

اگر این رضایت با حیله و تقلب به دست آمده باشد باعث محکومیت مرتکب به تجاوز جنسی می‌شود، همان‌طورکه در تبصره ۲ ماده ۲۲۴ مقرر شده: هرگاه کسی با زنی که راضی به زنای با او نباشد، در حال بیهوشی، خواب یا مستی زنا کند، رفتار او در حکم تجاوز جنسی است.

در زنا از طریق اغفال و فریب‌دادن دختر نابالغ یا از طریق ربایش، تهدید یا ترساندن زن، اگرچه موجب تسلیم‌شدن او شود نیز حکم فوق جاری است، اما اگر این حیله و تقلب به صورتی باشد که به فرض مثال قربانی به خاطر وعده ازدواج تن به آمیزش جنسی داده باشد و فریب خورده باشد دیگر در قانون ما تجاوز جنسی محسوب نمی‌شود، زیرا به هر حال شخص به میل خود در رابطه جنسی ایفای نقش کرده است.

علاوه بر کیفر اعدام متجاوز مقرر در بند ت ماده ۲۲۴ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲، قانون‌گذار در ماده ۲۳۱ این قانون، پرداخت ارش‌البکاره و مهرالمثل را نیز به‌عنوان ضمانت اجرای مدنی تجاوز و راهکاری برای حمایت از بزه‌دیدگان زن تجاوز جنسی پیش‌بینی کرده است که در موارد زنای به‌عنف در صورتی که زن باکره باشد، مرتکب علاوه بر مجازات مقرر، به پرداخت ارش‌البکاره و مهرالمثل نیز محکوم می‌شود و در صورتی که باکره نباشد، فقط به مجازات و پرداخت مهرالمثل محکوم می‌شود.

همچنین مطابق ماده ۸۲ قانون مجازات اسلامی، حد زنای به‌عنف اعدام است. این ماده که دارای چند بند است، می‌گوید: «حد زنا در موارد زیر قتل است و فرقی بین جوان و غیرجوان و محصن و غیرمحصن نیست…

بند د - زنای به‌عنف و اکراه که موجب قتل زانی اکراه‌کننده است».

به این ترتیب قانون‌گذار، مجازات سنگینی برای این جرم تعیین کرده است. اما نکته مهمی که درمورد تجاوز به‌عنف مطرح می‌شود، موضوع اثبات زنا و از آن مهم‌تر اثبات این است که آیا زنا بدون رضایت زن و با قهر و غلبه صورت گرفته است یا خیر؟ و اثبات این موضوع نیز بر عهده قربانی است.

بنابراین، چنانچه زنا مورد انکار مرد باشد، زن باید آن را اثبات کند و در عین حال باید ثابت کند که نزدیکی بدون رضایت وی رخ داده است. همچنین طبق ماده ۱۲۰ قانون مجازات اسلامی یکی از شرایط اثبات زنا، علم قاضی است که از طریق متعارف حاصل می‌شود، یعنی اینکه قاضی می‌تواند با توجه به اقرار‌های کسانی که مورد تجاوز قرار گرفته‌اند و سایر قرائن و شواهد، جرم متهم را زنای به‌عنف تشخیص داده و حکم صادر کند. ممکن است متهم ابتدا نزد قاضی اقرار، ولی بعد انکار کند که اینجا قاضی می‌تواند با استفاده از علم خود حکم صادر کند.