آمار آسیب به آثار و بناهای تاریخی تهران در جنگ اعلام شد

رئیس کمیته گردشگری و میراث فرهنگی شورای شهر تهران گفت: دست‌کم ۱۳۰موزه، بنای تاریخی و محوطه فرهنگی در استان‌های مختلف کشور هدف هجوم مستقیم دشمنان جنایتکار قرار گرفته و دچار آسیب‌های ساختاری و جدی شده‌اند؛ استان تهران به عنوان قلب سیاسی و فرهنگی ایران، با ۶۶ اثر آسیب‌دیده در صدر فهرست این جنایات قرار دارد.

به گزارش سایت جنایی، احمد علوی در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به آسیب به آثار و بناهای تاریخی در شهر تهران در پی حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی، اظهار کرد: در پی اقدامات ضد فرهنگی ائتلاف آمریکایی- صهیونیستی علیه کشور ایران، دست‌کم ۱۳۰ موزه، بنای تاریخی و محوطه فرهنگی در استان‌های مختلف کشور هدف هجوم مستقیم قرار گرفته و دچار آسیب‌های ساختاری و جدی شده‌اند. این اقدام وحشیانه، جنایتی علیه هویت، حافظه تاریخی و روح یک ملت و لطمه‌ای جبران‌ناپذیر به میراث به شمار می‌آید. استان تهران به عنوان قلب سیاسی و فرهنگی ایران، با ۶۶ اثر آسیب‌دیده در صدر فهرست این جنایات قرار دارد. آثار بی بدیلی همچون کاخ گلستان، ارگ تاریخی تهران، بازار تاریخی تهران، کاخ مرمر، عمارت تاریخی شهربانی، ساختمان سنای سابق، مسجد سپهسالار و کاخ‌موزه فرح‌آباد از جمله بناهایی هستند که هدف حملات مستقیم قرار گرفته‌اند. این آثار شناسنامه تاریخی ایران‌زمین و گنجینه‌ای از هنر، مقاومت و شکو ه تمدن ایرانی محسوب می‌شوند. 

وی ادامه داد: تهران را باید شهری با ظرفیت‌های گسترده و در عین حال کمتر شناخته شده دانست. این کلان‌شهر با ۲۲ منطقه و محله‌هایی با تنوع تاریخی، فرهنگی و اجتماعی، گنجینه‌ای ارزشمند از بناهای واجد ارزش را در خود جای داده است. بر اساس برآوردهای اولیه، هرچند هنوز آمار مستند و نهایی در دست نیست اما بین ۳۰۰۰ تا ۵۰۰۰ بنای دارای ارزش تاریخی و معماری در سطح شهر تهران وجود دارد که احتمالاً نزدیک به نیمی از آن‌ها همچنان در زمره آثار ناشناخته یا کمتر معرفی شده قرار می‌گیرند.

آسیب سازه‌ای به ۳۲ اثر واجد ارزش میراثی

رئیس کمیته گردشگری و میراث فرهنگی شورای شهر تهران با بیان اینکه در ماه اسفند ۱۴۰۴ و در پی تجاوز دشمنان متخاصم با حملات هوایی در روزهای متوالی حدود ۵۰ اثر از جمله کاخ گلستان تنها اثر ثبت جهانی کلانشهر تهران و حدود ۳۱ اثر ثبت ملی که در مجاورت و عرصه های مورد تهاجم قرار گرفته دچار آسیب های جدی شده است، گفت: ۳۲ اثر واجد ارزش نیز دچار آسیب جزئی و احتمالاً سازه‌ای شده اند و در بین این آثار واجد ارزش ۵ اثر از معماری معاصر با تخریب کامل روبرو بوده است.

وی ادامه داد: در این بین با توجه به انهدام مخازن نفت در چند نقطه از شهر تهران از جمله پالایشگاه منطقه ۲۰ شهرداری تهران، افزایش باران‌های اخیر و آسیب‌های زیست محیطی باران‌های اسیدی به میراث طبیعی شهر تهران (درختان، آب‌های زیر زمینی، گونه‌های پرندگان مهاجر و حیوانات در زیستگاه‌های شهر تهران) و همچنین آسیب به بناهای میراث فرهنگی از دوره باستان (شهر ری) تا معاصر و مجسمه های شهری نگرانی‌هایی به وجود آمده است که با تشکیل کمیته اضطرار، تصمیم‌گیری برای به حداقل رساندن آسیب‌ها (میراث فرهنگی، طبیعی و معاصر شهر تهران) در دستور کار مدیریت شهری قرار خواهد گرفت.

حفظ میراث تاریخی تهران مسئولیت اجتماعی است

علوی اضافه کرد: در همین راستا، شناسایی و مستندنگاری این اماکن در دستور کار کمیته گردشگری و میراث فرهنگی قرار گرفته است. کلیه موزه‌ها، خانه موزه‌های شهرداری تهران طبق دستورالعمل ابلاغی موظف به اعمال اقدامات پیشگیرانه برای به حداقل رساندن آسیب‌های احتمالی هستند. همچنین مجامع جهانی (یونسکو، ایکوموس، ایکوم) با توجه به نقض قوانین کنوانسیون لاهه از طرف کشورهای متخاصم را موکد به واکنش جدی در برابر اقداامات دشمنان آمریکایی – صهیونیسیتی ( تخریب بناهای تاریخی و فرهنگی ) فرا می‌خوانیم. بی‌تردید حفظ و احیای میراث تاریخی تهران، صرفاً یک وظیفه اداری نیست، بلکه مسئولیتی فرهنگی و اجتماعی در قبال هویت شهری و نسل‌های آینده است.

وی با اشاره به ترمیم آثار باستانی آسیب دیده بیان کرد: یکی از دستورکارهای هرساله مدیریت شهری مرمت آثار باستانی است، اما ترمیم آثار آسیب دیده جنگ اخیر باید بعد از پایان جنگ آغاز شود؛ اکثر آثار آسیب دیده مربوط به دوره قاجار و پهلوی است و قاعدتا هزینه مرمت آثار دوره قاجار بیشتر خواهد بود. نمی‌توان عددی را برای مرمت تخمین زد اما برنامه ریزی با میراث فرهنگی و نهادهای مربوط است و باید اقدامات لازم در این خصوص صورت بگیرد. اگر اعتباری که برای مرمت آثارباستانی دیده‌ایم محدود باشد، در متمم بودجه سال ۱۴۰۵ افزایش بودجه را در نظر خواهیم گرفت.

علوی در پایان درباره مدرسه شجره طیبه در میناب پیشنهاد داد که مدرسه شهدای میناب تبدیل به موزه شود و برای تاریخ بماند تا هر کسی که از کشورهای اروپایی و عربی به ایران می‌آید به این مدرسه سر بزند