چگونه جرات و شهامت خود را بیشتر کنیم؟

فاطمه رفعتی، کارشناس روان شناسی پلیس پایتخت- رفتار جرات‌مندانه یک رفتار بین فردی است که شامل ابراز صادقانه افکار و احساسا است، به نحوی که از نظر اجتماعی مناسب بوده و احساسات آسایش دیگران نیز در آن مد نظر باشد.

به طور کلی جرات‌مندی را می توان توانایی ابراز صادقانه نظرات، احساسات و نگرش ها که شامل دفاع فرد از حقوق خود است، به شکلی که حقوق دیگران پایمال نشود.

رفتار جرات‌مندانه به فرد کمک می کند که بتواند:  احساسات خود را ابراز کند، نظر خود را بیان کند، بتواند محکم نه بگوید، به خود اطمینان داشته باشد، اعتماد به نفس خود را افزایش دهد، احترام دیگران را نیز جلب کند، توانایی تصمیم گیری خود را بهبود بخشد.

انواع سبک های  ارتباطی

1-پرخاشگرانه: در این نوع ارتباط فرد با تهدید کردن و تضییع حق دیگران توهین آمیز برخورد می کند.

2-منفعلانه: در این نوع ارتباط فرد با عذر خواهی افراطی وکوچک انگاری خود تمامی افکار، احساس ها و حقوق شخصی خود را به نفع طرف مقابل نادیده می گیرد. به سوی اهداف و مقاصد شخصی بدون ضایع کردن حق دیگران است.

3- جرات‌مندانه: ارتباط جرات مندانه گونه ای از ارتباط است که در آن هر احساسی به جز اضطراب به راحتی ابراز شده و نتیجه آن حرکت به سوی اهداف و مقاصد شخصی بدون ضایع کردن حق دیگران است.

هر کدام از سبک های ارتباطی فوق دارای اجزایی شامل باورها ، رفتارها، رویارویی، تجربه احساسات و تاثیری که بر دیگران می‌گذارد، می‌شود.

در سبک پرخاشگرانه باور فرد بر این است که همه باید مثل من باشند من هرگز اشتباه نمی کنم، حق با من است ولی تو اشتباه می کنی و همیشه خود را همه چیز دان می دانند این گونه افراد ذهن شان بسته است و اجازه ورود هر نوع اطلاعاتی را نمی دهند و به طور کلی شنونده ای ضعیف هستند، خود را رئیس می دانند و دیگران را تحقیر می کنند حتی ممکن است دیگران را مورد حمله فیزیکی وکلامی و... قرار دهند.

اما باور افراد با سبک منفعلانه این است که هرگز عواطف واقعی خویش را  ابراز نکن، طوفان ایجاد نکن، مخالفت نکن، دیگران از تو بیشتر حق دارند و یا به دردسرش نمی اندازی. این گونه افراد همیشه به صورت غیر مستقیم موافق انجام کار و محتاط هستند.

سعی می کنند هوای هر دو طرف را داشته باشند و دائما بدون آنکه لازم باشد عذر خواهی می کنند، به جای اقدام کردن شکوه و شکایت می کنند و اجازه می‌دهند دیگران برای‌‌شان تصمیم بگیرند.  این گونه باورها و رفتار در این افراد باعث پر توقع کردن دیگران می شود و دلیل تراشی را در دیگران بر می انگیزد.

 اما در سبکی جرات‌مندانه، باور افراد با ابراز وجود این است که هم خودش و هم دیگران ارزشمند هستند، هم دیگران وهم من بر حق هستیم. این افراد گوش دهنده فعال و کارآمدی هستند، محدودیت وانتظارات را ابراز می دارند هر گونه مشاهده ای را بیان می کنند.