به سوالات کودکان درباره جنگ چگونه جواب بدهیم؟

رئیس اداره مشاوره و سلامت روان دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی گفت: این روزها، کودکان ما سؤالاتی می‌پرسند که پاسخ دادن به آنها حتی برای ما بزرگترها هم سخت است.

علیرضا نیکزاد در گفت و گو با ایسنا، با اشاره به سوالاتی همچون «چرا اون صدا میاد؟»، «چرا ما رو می‌زنن؟»، «اونایی که مردن کجان؟»، «ما هم می‌میریم؟»، «کی تموم میشه؟» از سوی کودکان اظهار کرد: گاهی اوقات در مقابل این سوال‌ها سکوت می‌کنیم، جواب سرسری می‌دهیم، یا از عصبانیت داد می‌زنیم. اما این سؤالات، فریاد بی‌صدای ترس آن‌هاست.

وی با طرح ای سوال که چرا کودکان مدام سؤال می‌کنند؟ افزود: جستجوی امنیت؛ وقتی کودک می‌پرسد «ما هم می‌میریم؟»، دنبال اطلاعات نیست. دنبال این است که بشنود: «نه عزیزم، تو در امانی.»

نیکزاد ادامه داد: نیاز به پیش‌بینی‌پذیری؛ ذهن کودک از هرج‌ومرج بیزار است. با سؤال کردن، می‌خواهد دنیای آشفته اطراف را برای خودش مرتب کند.

وی بیان کرد: پردازش ترس؛ سؤال کردن، راه کودک برای تخلیه ترس است. مثل بزرگترها که حرف می‌زنیم، کودک سؤال می‌کند.

این مسئول تاکید کرد: وقتی اوضاع خراب است، کودک با سؤال کردن مطمئن می‌شود که هنوز هستیم، هنوز پاسخش را می‌دهیم، هنوز مراقبش هستیم.

وی با اشاره به اصول طلایی پاسخ به سؤالات کودکان گفت: اول احساس را ببینید، بعد سؤال را جواب بدهید.

کودک نمی‌پرسد «چرا جنگ است؟» او می‌پرسد «آیا من در امانم؟». قبل از جواب، در آغوشش بگیرید. بگویید: «می‌بینم که نگرانی. بیا بغلم.»

نیکزاد افزود: صادق باشید، اما متناسب با سن.

نگویید: «هیچی نیست، نترس» (دروغ را می‌فهمد)

نگوید: «دارن بمب می‌زنند، ممکنه بمیریم» (وحشت‌زده می‌شود).  بگوید: «بله صداهای بلند میاد. این صداها متعلق به جنگ هست. اما من اینجا هستم و مراقبتم.»

وی ادامه داد: جواب کوتاه بدهید، توضیح اضافی ندهید.

کودک تا جواب سؤالش را نگیرد، رها نمی‌کند. اما جواب که گرفت، معمولاً قانع می‌شود. نیازی به تحلیل سیاسی یا توضیح جزئیات نیست.

این مسئول تاکید کرد: اگر نمی‌دانید، بگویید نمی‌دانم«کی جنگ تموم میشود؟».«نمی‌دانم عزیزم. کاش می‌دانستم. اما تا تمام شود، من پیشت هستم.»

وی تصریح کرد: احساسات کودک را تأیید کنید، «می‌ترسم.». «حق داری بترسی. این صداها واقعاً ترسناک هیت. من هم کمب می‌ترسم، اما با هم قوی‌ترهستیم..

وی با اشاره جملاتی که نباید بگوییم، گفت: «بس کن دیگر، اعصاب ما رو خرد کردی»، «چرا انقدر سؤال می‌کنی؟»، «هیچی نشده، نترس»، «بزرگ که شدی می‌فهمی» و «ببین فلانی نمی‌ترسه، تو هم نترس».